8 دلیل کم شدن مکش جاروبرقی و راهکارهای حل آن

کم شدن مکش جاروبرقی یکی از مشکلات رایجی است که باعث می‌شود نظافت خانه زمان بیشتری ببرد و گردوغبار به‌ خوبی جمع نشود. این مشکل معمولاً به دلیل پر بودن کیسه یا مخزن، گرفتگی مسیر عبور هوا، کثیفی فیلترها یا نشتی در لوله و اتصالات ایجاد می‌شود. بااین‌حال، گاهی خرابی موتور یا قطعات داخلی نیز علت اصلی است.

در ادامه به بررسی دلایل کم شدن مکش جاروبرقی پرداخته و راهکارهای ساده جهت برطرف کردن آن پیشنهاد می‌کنیم.

مهم‌ترین دلایل کم شدن مکش جاروبرقی

1. پر بودن کیسه یا مخزن

وقتی کیسه جاروبرقی پر می‌شود، جریان هوا به‌درستی عبور نمی‌کند و باعث کم شدن مکش جاروبرقی می‌شود. در جاروبرقی‌های بدون کیسه نیز پر شدن مخزن یا کثیف شدن محفظه سیکلون می‌تواند همین نتیجه را داشته باشد.

راهکار:

          کیسه یک‌بارمصرف را به‌موقع تعویض کنید.

• کیسه پارچه‌ای را خالی و طبق دستورالعمل دستگاه تمیز کنید.
• مخزن جاروبرقی بدون کیسه را پیش از پر شدن کامل تخلیه کنید.
• کیسه را از نظر پارگی یا نصب نادرست بررسی کنید.
• از کیسه مناسب مدل جاروبرقی استفاده کنید.

بهتر است اجازه ندهید کیسه کاملاً پر شود؛ پر شدن حدود دو سوم آن می‌تواند نشانه مناسبی برای تعویض یا تخلیه باشد.

2. سوراخ شدن کیسه جاروبرقی 

سوراخ یا پاره شدن کیسه جاروبرقی می‌تواند باعث کم شدن مکش جاروبرقی شده و گرد و غبار را در محفظه داخلی پخش کند. در این حالت، ذرات از محل آسیب‌دیده عبور می‌کنند و ممکن است فیلترها، کانال‌های داخلی و حتی موتور را آلوده یا مسدود کنند. به همین دلیل، گاهی دلیل کم شدن مکش جاروبرقی می‌شود. 

چرا کیسه سوراخ می‌شود؟ 

کیسه ممکن است به دلایل مختلف آسیب ببیند: 

• مکش اشیای تیز مانند شیشه، سنجاق، میخ یا تکه فلز. 

• پر شدن بیش از حد و فشار زباله‌ها به دیواره کیسه. 

• استفاده از کیسه نامتناسب با مدل جاروبرقی. 

• فرسودگی به دلیل استفاده طولانی. 

• کشیدن یا خارج کردن نادرست کیسه. 

• خیس شدن کیسه یا جمع‌آوری مواد مرطوب. 

• بی‌کیفیت بودن کاغذ، پارچه یا دوخت کیسه. 

اشیای تیز و برنده بهتر است با جارو دستی جمع شوند، چون می‌توانند کیسه را سوراخ کنند. 

راهکار:

در بیشتر موارد، بهترین و مطمئن‌ترین راه، تعویض کیسه با نمونه سالم و مناسب با مدل دستگاه است. کیسه جدید را طوری نصب کنید که دهانه آن کاملاً روی ورودی هوا قرار بگیرد و لبه‌ها تا نخورند. 

آیا می‌توان کیسه را چسب زد؟ 

اگر کیسه پارچه‌ای دائمی فقط یک سوراخ بسیار کوچک دارد، ممکن است با وصله مناسب یک تعمیر موقت انجام شود؛ اما این کار همیشه آب‌بندی کامل ایجاد نمی‌کند. برای کیسه‌های کاغذی یا یک‌بار مصرف، چسب‌کاری توصیه نمی‌شود، چون ممکن است تحت فشار هوا و وزن زباله‌ها دوباره باز شود. در چنین شرایطی، تعویض کیسه ایمن‌تر است.

3. کثیفی یا مسدود شدن فیلترها

فیلترها گردوغبار را جذب می‌کنند تا به موتور و هوای محیط بازنگردد، اما با گذشت زمان منافذ آن‌ها بسته می‌شود. فیلتر کثیف علاوه بر کم شدن مکش جاروبرقی، می‌تواند باعث داغ شدن موتور و کاهش عمر دستگاه شود.

راهکار:

• فیلترهای دستگاه را مطابق دفترچه راهنما خارج کنید.

• فیلترهای قابل شست‌وشو را با آب تمیز بشویید.

• پیش از نصب، فیلتر را کاملاً خشک کنید.

• فیلترهای فرسوده یا بسیار کثیف را تعویض کنید.

• فیلتر HEPA را فقط در صورتی بشویید که سازنده شست‌وشوی آن را مجاز اعلام کرده باشد.

نصب فیلتر خیس می‌تواند به موتور آسیب بزند؛ بنابراین خشک شدن کامل آن اهمیت زیادی دارد.

4. گرفتگی لوله خرطومی، لوله تلسکوپی یا زانویی

گاهی علت مکش کم جارو برقی یک تکه دستمال، جوراب، اسباب‌بازی کوچک، مو یا گردوغبار در مسیر مکش گیر می‌کند. در این حالت ممکن است صدای جاروبرقی عادی باشد، اما مکش در سرِ پارویی و برس یا زانویی بسیار ضعیف می‌شود.

راهکار:

1. جاروبرقی را خاموش و دوشاخه آن را از برق جدا کنید.

2. لوله خرطومی، لوله تلسکوپی و زانویی را از دستگاه جدا کنید.

3. مسیر آن‌ها را در برابر نور بررسی کنید.

4. گرفتگی را با وسیله‌ای بلند و غیرتیز خارج کنید.

5.  از وارد کردن اشیای نوک‌تیز که ممکن است لوله را سوراخ کنند، خودداری کنید.

6. قطعات را دوباره محکم به یکدیگر متصل کنید.

جمع‌آوری زباله‌های بزرگ با جاروبرقی نیز می‌تواند احتمال گرفتگی مسیر را افزایش دهد.

5. پیچیدن مو و نخ دور برس

در برس‌های پارویی و برس‌های چرخان، مو، نخ و پرز فرش ممکن است دور غلتک یا برس بپیچد. این مسئله چرخش برس را مختل می‌کند و باعث می‌شود جاروبرقی در جمع‌آوری زباله‌ها ضعیف عمل کند؛ حتی اگر مکش موتور طبیعی باشد.

راهکار:

•  برس را جدا کنید.

•   مو و نخ‌های پیچیده‌شده را با قیچی ببرید.

•   شیارها و چرخ‌های برس را تمیز کنید.

• مطمئن شوید برس چرخان آزادانه حرکت می‌کند.

•  ارتفاع پارویی را متناسب با سطح فرش یا کف تنظیم کنید.

6. نشتی هوا در لوله یا اتصالات

قدرت مکش زمانی مناسب است که مسیر هوا کاملاً بسته باشد. ترک‌خوردگی لوله، شل بودن اتصال لوله خرطومی، خرابی واشرها یا درست بسته نشدن درپوش مخزن باعث ورود هوای اضافی و کم شدن مکش جاروبرقی می‌شود.

راهکار:

•  لوله را از نظر سوراخ، پارگی و ترک بررسی کنید.

• محل اتصال لوله به بدنه و لوله را محکم کنید.

• درپوش کیسه یا مخزن را درست ببندید.

• واشرها و نوارهای آب‌بندی فرسوده را تعویض کنید.

• اگر لوله آسیب دیده است، تعمیر موقت با چسب معمولاً راه‌حل دائمی نیست و بهتر است لوله تعویض شود.

7. خرابی موتور یا پروانه

اگر پس از تخلیه کیسه، تمیز کردن فیلترها و رفع گرفتگی همچنان مکش کم است، ممکن است موتور، پروانه یا زغال‌های موتور دچار مشکل شده باشند. صدای غیرعادی، بوی سوختگی، جرقه، داغ شدن بیش از حد یا خاموش شدن ناگهانی می‌تواند نشانه خرابی فنی باشد.

راهکار:

• جاروبرقی را بیش از حد روشن نگه ندارید.

• بدنه دستگاه را بدون دانش فنی باز نکنید.

• در صورت مشاهده بوی سوختگی، دود یا جرقه، دستگاه را فوراً از برق بکشید.

• برای بررسی موتور، بلبرینگ، پروانه و زغال‌ها از تعمیرکار متخصص کمک بگیرید.

باز کردن موتور بدون ابزار و تخصص ممکن است به سیم‌کشی، عایق‌بندی یا قطعات ایمنی دستگاه آسیب بزند.

8. داغ شدن بیش از حد دستگاه

برخی جاروبرقی‌ها در صورت افزایش دما، به‌طور خودکار خاموش می‌شوند. پر بودن کیسه، گرفتگی فیلتر یا مسدود شدن مسیر هوا از دلایل رایج داغ شدن دستگاه است.

راهکار:

• دستگاه را خاموش کنید و حدود ۳۰ دقیقه اجازه دهید خنک شود.

• کیسه، فیلتر و مسیر لوله را بررسی کنید.

•  پس از خنک شدن، دستگاه را دوباره آزمایش کنید.

• اگر جاروبرقی مرتب داغ می‌شود، استفاده از آن را متوقف کرده و به تعمیرکار مراجعه کنید.

عیب‌یابی گام‌به‌گام علت کم شدن مکش جاروبرقی

برای پیدا کردن علت کم شدن مکش جاروبرقی، بهتر است از بررسی‌های ساده شروع کنید و مرحله‌به‌مرحله به سراغ لوله خرطومی، لوله تلسکوپی، برس و نشتی هوا بروید. پیش از هر بررسی، جاروبرقی را خاموش کرده و دوشاخه را از پریز جدا کنید؛ این کار خطر برق‌گرفتگی و روشن شدن ناگهانی دستگاه را کاهش می‌دهد.

مرحله اول: کیسه، مخزن و فیلتر را بررسی کنید

1. درِ جاروبرقی را باز کنید.

2. کیسه را بررسی کنید؛ اگر پر، فشرده یا پاره است، آن را تعویض یا تخلیه کنید.

3. در مدل‌های بدون کیسه، مخزن را خالی و محفظه داخلی را تمیز کنید.

4. فیلترها را بیرون بیاورید و از نظر گردوغبار و گرفتگی بررسی کنید.

5. فیلتر قابل شست‌وشو را فقط طبق دستورالعمل سازنده بشویید و کاملاً خشک کنید.

6. فیلتر خراب یا تغییرشکل‌داده را تعویض کنید.

فیلتر کثیف یا کیسه پر می‌تواند مسیر جریان هوا را محدود کند و از همان ابتدا علت مکش کم جارو برقی شود.

مرحله دوم: محل گرفتگی را پیدا کنید

برای تشخیص گرفتگی، مسیر مکش را به چند بخش تقسیم کنید:

• دهانه ورودی بدنه.

• لوله خرطومی.

• دسته یا لوله تلسکوپی.

• پارویی و برس.

• مسیر اتصال کیسه یا مخزن به موتور.

تست ساده با جدا کردن قطعات

لوله را از بدنه جدا کنید و دستگاه را فقط برای چند ثانیه روشن کنید. اگر مکش در ورودی بدنه قوی است، احتمالاً گرفتگی در لوله خرطومی، لوله تلسکوپی یا پارویی قرار دارد. اگر مکش در خود بدنه نیز ضعیف است، مشکل می‌تواند از کیسه، فیلتر، مسیر داخلی یا موتور باشد.

برای جلوگیری از داغ شدن موتور، این آزمایش را طولانی انجام ندهید. همچنین دست یا جسم خارجی را داخل دهانه ورودی موتور نکنید.

مرحله سوم: گرفتگی لوله خرطومی را برطرف کنید

1. لوله را کاملاً از بدنه و دسته جدا کنید.

2. آن را صاف نگه دارید و از یک سر به داخل آن نگاه کنید.

3. با چراغ‌قوه، وجود دستمال، مو، پلاستیک یا توده گردوغبار را بررسی کنید.

4. لوله را کمی خم کنید تا محل گرفتگی مشخص شود.

5. گرفتگی سطحی را با دستکش خارج کنید.

6. برای گرفتگی عمیق، از یک میله بلند، فنر نرم یا سیم ضخیم با سر غیرتیز استفاده کنید.

7. ابزار را به‌ آرامی وارد کنید و به لوله فشار زیادی وارد نکنید.

از چاقو، پیچ‌گوشتی نوک‌تیز یا میله فلزی تیز استفاده نکنید؛ این ابزارها ممکن است جداره خرطومی را سوراخ کنند. منابع تعمیراتی نیز برای جلوگیری از آسیب، وارد کردن آرام ابزار و پرهیز از ابزارهای تیز را توصیه می‌کنند.

شست‌وشوی لوله خرطومی؛ با احتیاط

شست‌وشوی لوله فقط زمانی مناسب است که لوله فاقد کلید، سیم‌کشی یا کنترل روی دسته باشد و سازنده آن را قابل شست‌وشو اعلام کرده باشد. پس از شست‌وشو باید کاملاً خشک شود؛ لوله خیس را به جاروبرقی وصل نکنید.

مرحله چهارم: لوله تلسکوپی را بررسی کنید

لوله فلزی یا پلاستیکی را جدا و از دو طرف نگاه کنید. اگر چیزی درون آن گیر کرده است:

• لوله را عمودی نگه دارید و تکان دهید.

• با دسته یک جارو یا میله‌ای صاف و کند، گرفتگی را بیرون برانید.

•  ابزار را با فشار کنترل‌شده حرکت دهید.

•  پس از باز شدن مسیر، داخل لوله را از نظر فرورفتگی یا ترک بررسی کنید.

اگر لوله خم شده باشد، ممکن است حتی بدون وجود جسم خارجی نیز عبور هوا را محدود کند. در این حالت تعویض لوله معمولاً بهتر از تعمیر موقت است.

مرحله پنجم: پارویی و برس را تمیز کنید 

پارویی را برگردانید و قسمت زیر آن را بررسی کنید. مو، نخ و پرز فرش معمولاً دور برس یا محور چرخان جمع می‌شوند باعث کم شدن مکش جاروبرقی شده و مانع مکش مؤثر می‌شوند. 

1. دستگاه را از برق بکشید. 

2. مو و نخ‌ها را با قیچی ببرید. 

3. آن‌ها را از برس بیرون بکشید. 

4. دهانه مکش پارویی را تمیز کنید. 

5. چرخش آزادانه برس و چرخ‌ها را بررسی کنید. 

6. ارتفاع پارویی را متناسب با سطح فرش تنظیم کنید. 

اگر برس چرخان با موتور جداگانه کار می‌کند، گیر کردن آن ممکن است ضمن کاهش عملکرد، باعث داغ شدن بخش برس نیز شود. 

مرحله ششم: نشتی هوا را پیدا کنید 

نشتی هوا یعنی بخشی از هوا از ترک، درز یا اتصال نامناسب وارد سیستم شود و مکش مفید از سر پارویی کاهش پیدا کند. 

نقاط رایج نشتی 

• ترک‌های ریز روی لوله خرطومی. 

• محل اتصال لوله به بدنه. 

• اتصال دسته به لوله. 

• درز بین لوله و پارویی. 

• درپوش کیسه یا مخزن. 

• واشر لاستیکی دور مخزن. 

• قفل‌ها و گیره‌های بدنه. 

روش‌های تشخیص نشتی 

بررسی دیداری: لوله را در حالت صاف و سپس در حالت خمیده بررسی کنید. ترک‌های کوچک ممکن است در حالت عادی دیده نشوند، اما هنگام خم کردن لوله باز شوند. 

بررسی با دست: جاروبرقی را روشن کنید و دست خود را بدون بستن کامل مسیر، نزدیک محل اتصال‌ها نگه دارید. اگر در نقطه‌ای جریان هوای غیرعادی احساس کردید، احتمال نشتی وجود دارد. این آزمایش را کوتاه انجام دهید و دست را داخل دهانه مکش نبرید. 

بررسی با صدا: صدای هیس یا سوت در اطراف درزها می‌تواند نشانه ورود هوای اضافی باشد. برای شنیدن بهتر، دستگاه را روی کمترین توان روشن کنید. 

بررسی با دستمال نازک: یک تکه دستمال کاغذی سبک را در نزدیکی اتصال‌ها نگه دارید. حرکت غیرعادی دستمال به سمت یک درز می‌تواند محل نشتی را مشخص کند. دستمال را به دهانه ورودی موتور نزدیک نکنید. 

مرحله هفتم: اتصال‌ها و واشرها را اصلاح کنید 

پس از پیدا کردن محل نشتی: 

• اتصال لوله را کاملاً جا بزنید. 

• قفل یا گیره درپوش را بررسی کنید. 

• واشر لاستیکی خشک، پاره یا له‌شده را تعویض کنید. 

• قطعات ترک‌خورده را با قطعه اصلی جایگزین کنید. 

• از چسب به‌عنوان راه‌حل دائمی برای لوله استفاده نکنید. 

چسب ممکن است برای یک آزمایش کوتاه نشتی را کم کند، اما با خم شدن لوله دوباره جدا می‌شود و معمولاً جایگزین تعویض قطعه آسیب‌دیده نیست. 

مرحله هشتم: آزمایش نهایی 

پس از تمیز کردن و بستن قطعات: 

1. کیسه یا مخزن را در جای درست نصب کنید. 

2. فیلتر خشک را جا بزنید. 

3. لوله خرطومی، لوله تلسکوپی و برس یا پارویی را محکم متصل کنید. 

4. دستگاه را روی توان کم روشن کنید. 

5. مکش را روی کف سخت و سپس روی فرش آزمایش کنید. 

6. صدا، دمای بدنه و بوی دستگاه را بررسی کنید. 

7. اگر عملکرد طبیعی بود، چند دقیقه بعد دستگاه را خاموش و دوباره بررسی کنید. 

اگر مکش فقط بدون پارویی خوب است، احتمال گرفتگی یا تنظیم نادرست پارویی وجود دارد. اگر مکش در همه حالت‌ها ضعیف است، باید فیلتر، مسیر داخلی، موتور یا آب‌بندی بدنه بررسی شود. 

چه زمانی تعمیرکار لازم است؟ 

در این شرایط ادامه عیب‌یابی خانگی را متوقف کنید: 

• بوی سوختگی یا دود وجود دارد. 

• موتور صدای زوزه، ساییدگی یا لرزش شدید دارد. 

• جاروبرقی پس از چند دقیقه خاموش می‌شود. 

• بدنه یا دوشاخه بیش از حد داغ می‌شود. 

• پس از رفع گرفتگی و تعویض فیلتر، مکش همچنان ضعیف است. 

• نشتی از بدنه یا محفظه موتور مشاهده می‌شود. 

خرابی بلبرینگ، پروانه، زغال موتور، ترموستات یا سیم‌کشی داخلی نیاز به بررسی تخصصی دارد. باز کردن قسمت موتور در خانه، بدون قطع کامل برق و دانش فنی، خطرناک است.

راه‌های پیشگیری از کم شدن مکش جاروبرقی

• کیسه یا مخزن را پیش از پر شدن کامل تخلیه کنید. 

• فیلترها را طبق برنامه درج‌شده در دفترچه راهنما تمیز یا تعویض کنید. 

• مو و نخ دور برس را مرتباً جدا کنید. 

• از مکش مایعات با جاروبرقی معمولی خودداری کنید. 

• زباله‌های بزرگ و سخت را با دستگاه جمع نکنید. 

• لوله را نکشید و آن را بیش از حد خم نکنید. 

• از کیسه، فیلتر و قطعات سازگار با مدل دستگاه استفاده کنید. 

• هرگز جاروبرقی را برای مدت طولانی بدون وقفه روشن نگذارید. 

• در صورت مشاهده بوی سوختگی، دود یا صدای غیرطبیعی، دستگاه را خاموش کنید. 

جمع‌بندی 

ترتیب پیشنهادی برای عیب‌یابی علت کم شدن مکش جاروبرقی به این صورت است:

کیسه یا مخزن ← فیلتر ← پارویی ← لوله خرطومی ← لوله تلسکوپی ← اتصالات و واشرها ← موتور.

در بسیاری از موارد، دلیل کم شدن مکش جاروبرقی گرفتگی یا نشتی ساده است؛ اما اگر همراه با افت مکش، داغ شدن، بوی سوختگی یا صدای غیرعادی وجود دارد، دستگاه را خاموش کنید و برای جلوگیری از آسیب بیشتر به موتور، از تعمیرکار کمک بگیرید. 

در بیشتر موارد، علت مکش کم جارو برقی با تخلیه کیسه یا مخزن، تمیز کردن فیلترها، رفع گرفتگی لوله و بررسی اتصالات برطرف می‌شود. اگر پس از انجام این کارها مکش همچنان ضعیف بود یا نشانه‌هایی مانند بوی سوختگی، داغ شدن شدید و صدای غیرعادی وجود داشت، احتمال خرابی موتور یا قطعات داخلی مطرح است و باید دستگاه توسط تعمیرکار متخصص بررسی شود.

در این مقاله جامع به بررسی مواردی که باعث کم شدن مکش جاروبرقی می‌شود پرداختیم و راهکارهای مناسب برای برطرف کردن علت مکش کم جارو برقی به شما پیشنهاد شد.

ما در گروه تولیدی رُفت، تولیدکننده تمامی قطعات و لوازم جانبی جاروبرقی هستیم و سعی ما بر این بوده تا با ارائه بهترین کیفیت، رضایت را به شما مشتریان عزیز تقدیم کنیم.

گروه تولیدی رُفت؛ تولیدکننده قطعات و لوازم جانبی جاروبرقی در ایران.